ÖSYM Başkanı Prof. Dr. Ünal Yarımağan, üniversiteye giriş sınavıyla ilgili soruları yanıtladı.

Sınavın bu yıl iki basamaklı yapılacağını hatırlatan Yarımağan, neden sistem değişikliği yapıldığını şu sözlerle anlattı: “Tek basamaklı sınava geçişin ana nedeni, öğrencilere ortak müfredata dayalı testler vermekti. 1999’dan itibaren uygulandı. Fakat bu sistemin sakıncaları görüldü. Özellikle lisenin 9. sınıfındaki derslere öğrenciler pek ilgi göstermedi. Öğrenciler üniversiteye bilgi açısından da yetersiz gelmeye başladı. O yüzden tekrar bir değişiklik yaptık. Değişiklik yaparken olduğu gibi geriye dönmek yerine, kademeli bir iyileştirme yapmaya çalıştık. 2006 yılında önce içeriği değiştirdik, 2010’da da uygulamayı değiştiriyoruz.”

Soruların önceki yıllardan farklı olmayacağını belirten Ünal Yarımağan, şöyle konuştu:

“Sorularımızın nasıl olacağı son 4 yıldaki sınavlarda var. Birinci sınavımız 14 Nisan’da yapılacak Yüksek Öğretime Geçiş Sınavı. Bu sınavda 4 testimiz olacak. Herbirinde 40’ar olmak üzere, toplam 160 soru soracağız. 160 dakika da süre vereceğiz. Okul türü ve alanı ne olursa olsun tüm adayların okuduğu derslerle ilgili sorular olacak. Yani 9. sınıf ve öncesinde okutulan dersler ile 9. sınıftan sonra okutulan T.C. İnkilap Tarihi ve Felsefe dersiyle ilgili olacak.”

HERKES HER SINAVA GİRMEYECEK
Yarımağan, “Son yıllarda bütün soruları adaylara verip ‘Herkes kendi istediği soruları seçsin, cevaplasın’ diyorduk. Ölçme ve değerlendirme açısından bazı sakıncalar getiriyor. Bir kere az soru sorabiliyorsunuz. İkincisi adayların harcadıkları süreler birbirinden farklı oluyordu. Elde edilen punaları karşılaştırmakta sıkıntı çekiliyordu. Ölçme ve değerlendirmeyi daha farklı yapabilmek, daha fazla soru sorabilmek için bu şekilde yaptık. Herkes cevaplayacağı testin sınavına girecek. Matematik testine sadece isteyenler girecek. Kimse ‘Şu teste, şu sınava gir’ zorlamasıyla karşılaşmayacak” diye konuştu.

HANGİ TESTTE KAÇ SORU VAR?
Bu yıl sınav yapılacağını söyleyen Ünal Yarımağan, şöyle konuştu: “Sınavlardan biri Matematik Sınavı olacak. Bu sınavda 50 adet matematik, 30 adet de geometri sorusu sorulacak. Adaylara 135 dakika süre verilecek.

Edebiyat-Coğrafya Sınavı olacak. Bu sınavda iki testimiz olacak; Türk Dili ve Edebiyatı ile Coğrafya 1 testi. 56 tane edebiyat, 24 tane de coğrafya sorusu yer alacak.

Bir başka sınavımız da Fen Bilimleri Sınavı. Bu sınavda fizik, kimya ve biyoloji testi olacak. Her birinden 30’ar soru olacak. Adaylara 135 dakika süre vereceğiz.

Bir diğer sınavımız ise Sosyal Bilimler Sınavı. Tarihten 44, coğrafyadan 16, felsefe grubundan (Psikoloji, sosyoloji ve mantık) olan derslerin her birinden 10’ar soru olmak üzere 30 soru soracağız.”

Çok sınavın adayların stresini artıracağı yönündeki yorumlara katılmadığını söyleyen Yarımağan, “Tek sınav daha çok stres yaratır. Adayların 2. ve 3. sınava daha rahat gireceğini düşünüyorum. Adayların büyük bir kısmı üç sınava girecek. YLS’nin daha stressiz geçeceğini düşünüyorum.”

PUANLAMA
Puanlamaya ilgili bilgi de veren Yarımağan, “Biz puan türlerini de artırdık. Toplamda 7 puan türü vardı, şimdi sanırım 13 oldu. Bu geçiş yılının bir özelliği var. Geçiş yılında öğrenciler tercih yaparken sıkıntı çekebilir. Öğrencilere yardımcı olmak için 2009 yılını bu yılın kurallarıyla yeniden değerlendireceğiz. Adaylara bu yılın puanlarıyla her yüksek öğretim programına son giren adayın puanı, başarı puanı nedir bunu açıklayacağız. Bu bilgilerle adaylar rahatça tercihlerini yapacaklar” dedi.

Tatbikat için okul bahçesine küçük bir bina inşa edildi. İnşa edilen bu binada çıkarılan yangın için Demre Belediyesi itfaiye ekibi çağrıldı. Demre itfaiyesi yangını söndürürken, okulda kurulan ilk yardım ekibi de olay yerine çağrıldı.

İlk yardım ekibi, Kurtaran 2 adlı köpeğin yardımı ile enkazdan bir yaralı çıkardı. Emniyet güçleri olay yerinde emniyet tedbirleri aldı. Yaralı önce güvenli bir alana taşındı. Bu arada çağrılan 112 ambulansı, yaralıyı sedye ile ambulansa taşıyarak hemen hastahaneye götürdü. Okulda bir sınıfta çıkan yangında mahsur kalan öğrenciler de, Demre itfaiye ekibi tarafından yangın merdiveni ile kurtarıldı.

Tatbikat sonrası öğrenciler, ilk yardım ekiplerini alkışladılar.

Tatbikatı düzenleyen Atatürk İlköğretim Okulu Sivil Savunma Kulübü Rehber Öğretmeni Hüsamettin Çelikli, herhangi bir tehlike anında öğrencilerin neler yapması gerektiğini tatbikatla canlı olarak anlatmayı amaçladıklarını söyledi.

Çelikli, ”Dileriz bu tür olaylar hiç olmaz. Olduğu zaman da neler yapabileceklerini yaparak, yaşayarak öğrencilerimiz bugün burada öğrendiler” dedi.

Tatbikatı izleyen öğrencilerden Veli Palamutçu, ”Biz öğretmenlerimizden, arkadaşlarımızdan deprem anında ve yangın anında nasıl hareket edeceğimizi öğrendik” diye konuştu.

Tatbikat gereği enkazdan yaralı olarak çıkarılan Mehmet Tokgöz, ”Tatbikatta arkadaşlarım tarafından yaralı olarak çıkarıldım. Bu olaydan çok etkilendim. Dilerim bu olaylar olmaz” dedi.

Taslağa göre, üniversitelerde birinci öğretimden ikinci öğretime, öğretim ücreti farkını ödemek kaydıyla yatay geçiş yapılabilecek.

YÖK tarafından hazırlanan yönetmelik taslağı, üniversitelerdeki önlisans ve lisans düzeyindeki diploma programları arasındaki her türlü yatay geçişlere ilişkin hükümleri düzenliyor.

Buna göre, farklı yükseköğretim kurumlarının programları veya aynı yükseköğretim kurumu içindeki programlar arasında, önceden ilan edilen sayı ve geçiş şartları çerçevesinde geçiş yapılabilecek. ÖSYM tarafından yapılan yerleştirmelerde kontenjan sınırlaması bulunmayan diploma programlarına geçişlerde de kontenjan sınırlaması uygulanmayacak.

Üniversiteler arasındaki yatay geçişlerde, önlisans programlarının ilk yarıyılına, lisans programlarının ilk iki yarıyılı ile önlisans programlarının son yarıyılı ile lisans programlarının son sınıfına yatay geçiş yapılamayacak.

Yükseköğretim kurumlarında birinci öğretimden, diğer birinci öğretim ile ikinci öğretim programlarına yatay geçiş yapılabilecek. Ancak, ikinci öğretim programına geçiş yapan öğrencilerin ikinci öğretim ücretini ödemesi gerekecek.

İkinci öğretimden ise sadece diğer ikinci öğretim programlarına yatay geçiş yapılabilecek. Ancak, ikinci öğretim programlarından bulunduğu sınıfın ilk yüzde 10′una girerek bir üst sınıfa geçen öğrenciler, birinci öğretim programlarına yatay geçiş yapma hakkı elde edebilecek.

Açık veya uzaktan öğretimden, sadece diğer açık veya uzaktan öğretim diploma programlarına yatay geçiş yapılabilecek. Birinci veya ikinci öğretim programlarından açık veya uzaktan eğitim veren programlara yatay geçiş olabilecek.

Kayıt dondurmuş olan öğrenciler de yatay geçiş başvurusunda bulunabilecek.

Programlar arasında geçiş başvuruları, sadece ilan edilen süre içerisinde yapılacak. Başvurular ile ilgili ön değerlendirme ilgili kurullar tarafından oluşturulan komisyonlarca yapılacak. Başvurular, adayların genel not ortalamasına göre sıralanarak değerlendirilecek. O programa ayrılan kontenjana göre geçiş sağlanacak.

Değerlendirme sonuçları, üniversitenin internet sitesinde duyurulacak.

-KURUM İÇİ YATAY GEÇİŞ İMKANI-

Yönetmelik taslağı, kurum içi programlar arasında da yatay geçiş yapma imkanı sağlıyor. Buna göre, bir üniversiteye bağlı fakülte, yüksekokul ve meslek yüksekokulunun kendi bünyesindeki programlara yatay geçiş yapılabilecek.

Fakülte, yüksekokul veya meslek yüksekokuluna kabul edilen öğrencilerin ön lisans veya lisans derecesi verilen bir programa geçmeden önce aynı üniversitede aldıkları derslerden oluşan ”ortak programdan” sonra, programa geçiş uygulaması olan kurumların kurum içi geçiş kontenjanı belirlenmesinde bu programlar için senato tarafından belirlenmiş olan kontenjanlar esas alınacak.

Üniversite bünyesindeki aynı düzeyde, fakat farklı merkezi yerleştirme puanı ile öğrenci kabul eden programlar arasında yatay geçiş başvurusu yapılabilmesi için, öğrencinin merkezi sınava girdiği yıl itibarıyla aldığı merkezi yerleştirme puanının, geçmek istediği diploma programına eşdeğer yurt içindeki diğer programların en düşük taban puanından az olmaması şartı aranacak.

Yetenek sınavı ile öğrenci alan programlara kurum içi yatay geçişlerde yetenek sınavında da başarılı olma şartı getirilecek.

ÖSYM yerleştirme puan türü aynı olan bir programa kurum içi yatay geçiş başvurusunda bulunan öğrencinin merkezi yerleştirme puanı, geçiş yapmak istediği diploma programının yerleştirildiği yıl itibariyle taban puanından az olması halinde, öğrencinin gireceği sınıftan veya yarı yıldan önceki öğretim süresinde gireceği sınıfa veya yarı yıla geçiş notu dahil sağladığı genel not ortalamasının en az, 100 üzerinden 75 olması gerekecek.

Ancak öğrencinin yerleştirme puanı, geçiş yapmak istediği programın, öğrencinin sınava girdiği yıl itibariyle taban puanından yüksek olması halinde ise o döneme kadar aldığı derslerden başarılı olma şartı aranmayacak.

ÖSYM yerleştirme puan türü farklı bir diploma programına kurum içi yatay geçiş yapılabilmesi için taban puan şartının yanı sıra öğrencinin geçiş yapmak istediği dönem öncesi alması öngörülen zorunlu ve seçmeli derslerin hepsinden geçer not almış olması ve gireceği sınıfa veya yarı yıla geçiş notu dahil sağladığı genel not ortalamasının en az, 100 üzerinden 80 olması şartı aranacak.

-KURUMLAR ARASI GEÇİŞ-

Kurumlar arası yatay geçiş ise üniversitelerin eşdeğer programları arasında ve YÖK tarafından yayınlanan kontenjanlar çerçevesinde yapılacak.

Bu tür geçişte bulunabilmek için, öğrencinin, kayıtlı olduğu programda bitirmiş olduğu dönemlere ait öğretim programında belirtilen tüm dersleri almış ve başarmış olması gerekecek. Gireceği sınıftan önceki öğretim süresinde, gireceği sınıfa veya yarı yıla geçiş notu dahil sağladığı genel not ortalamasının en az 100 üzerinden 70 olması şartı aranacak.

Lisans derecesi verilen programlarda, 4 yıllık eğitim verenlerde 2 ve 3. sınıflar için; 5 yıllık eğitim verenlerde 2, 3 ve 4. sınıflar için; 6 yıllık eğitim verenlerde 2, 3, 4 ve 5. sınıflar için yatay geçiş başvurusu alınacak.

Tamamen veya kısmen yabancı dil eğitimi yapan üniversitelere yatay geçiş için ilgili üniversite tarafından yapılacak yabancı dil yeterlilik sınavından ya da uluslararası geçerliliği olan yabancı dil sınavlarından başarılı olma şartı aranacak.

Türk Silahlı Kuvvetleri ile Polis Akademisi ve bağlı yükseköğretim kurumlarında önlisans ve lisans düzeyinde öğretime devam eden öğrenciler bu hükümler çerçevesinde diğer üniversitelere geçiş yapabilecek. Bu öğrencilerden, Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği’nin 10. maddesinde yer alan fiiller nedeniyle, başarısızlık veya kendi isteği ile ilişiği kesilenler geçiş için başvuramayacak. Başka bir gerekçe ile ilişiği kesilenler ise 3 yıl içinde diğer üniversitelere geçişi için başvuruda bulunabilecek.

ÖSYM tarafından yapılan merkezi yerleştirme olmaksızın Türkiye’deki üniversitelere yerleştirilen yabancı uyruklu öğrencilerin yatay geçişlerinde taban puan haricindeki diğer şartlar aranacak.

Türkiye’de hizmet görmekte olan yabancı diplomatların çocuklarının yükseköğretim kurumlarına başvurularında kontenjan şartı aranmayacak.

Yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarından yurt içindekilere yatay geçiş başvurusunda, gelinen üniversitenin denkliğinin tanınmasının yanı sıra, öğrencinin genel not ortalamasının da en az 100 üzerinden 70 olması gerekecek.